اسپان باند: دنیایی از جنس الیاف پلیمری
اسپان باند، فراتر از یک پارچه ساده، دنیایی از الیاف پلیمری است که در تار و پود صنایع مختلف نفوذ کرده و نقشی بیبدیل در زندگی روزمره ما ایفا میکند. در ادامه این مقاله، سفری عمیقتر به دنیای اسپان باند خواهیم داشت و با انواع، روشهای تولید، مزایا و معایب، کاربردهای خاص و چالشهای پیش روی این منسوج شگفتانگیز آشنا خواهیم شد.در این مقاله، قصد داریم به بررسی پارچه اسپان باند، مزایای آن، کاربردهای متنوع و قیمت آن بپردازیم.
اسـپان باند یکی از تازه ترین و پر کاربردترین پارچه های صنعت نساجی است. این پارچه در دسته پارچه های بی بافت قرار گرفته است. این پارچه مهم به دلیل ویژگی های بی نظیرش توانسته در بازار نساجی دنیا جا باز کند. بعید است این پارچه جذاب به زودی از صنعت نساجی دنیا بیرون برود. این پارچه جذاب بدون شک مسیر آینده بازار نساجی دنیا را تغییر داده است.
بر خلاف تصور افراد این نوع پارچه قدمتی حدود 100 سال دارد. و اولین بار در سال 1940 در یک شرکت تولید کننده ساخت پشم شیشه در آمریکا تولید شد. به مرور زمان فرایند تولید عوض شد و منسوجات بی بافت از ترکیب های پلیمری تولید شدند.
شاید باور نکنید ولی مصارف این نوع پارچه آنقدر زیاد است که حتی قابل تصور نیست. اکثر ما هر روز با این پارچه سر و کار داریم. اما یا اسمش را نمی دانیم یا در موردش اطلاعات کمی داریم. از تولید چای کیسه ای گرفته تا صنایع نظامی.
روشهای تولید اسپان باند:
اسپان باند که با نامهای پارچه یکبار مصرف، پارچه بیبافت، لایه سوزنی و نبافته اسپان نیز شناخته میشود، از الیاف بلند پلیمری مانند پلیپروپیلن و پلی اتیلن تولید میشود. برخلاف پارچههای بافته شده که از طریق تار و پود بافته میشوند، پارچه اسپان باند با استفاده از روشهای مختلفی مانند رملفشاری، ذوبدمش و اسپانباندینگ به صورت مستقیم از الیاف پلیمری تولید میشود. سه روش اصلی برای تولید اسپان باند وجود دارد:
- رملفشاری: در این روش، الیاف پلیمری ذوب شده تحت فشار هوا بر روی یک صفحه مشبک پاشیده میشوند و پس از سرد شدن، به صورت اسپان باند در میآیند.
- ذوبدمش: در این روش، الیاف پلیمری از نازلهای مخصوص به صورت مذاب خارج شده و در هوا سرد میشوند و سپس به صورت اسپان باند جمعآوری میشوند.
- اسپانباندینگ: در این روش، الیاف پلیمری به صورت ورقهای در میآیند و سپس با استفاده از چسب یا حرارت، به یکدیگر متصل میشوند.
انواع اسپان باند:
اسپان باند در تنوع بینظیری از گرماژ، رنگ و ابعاد تولید میشود تا نیازهای مختلف صنایع گوناگون را برآورده سازد. بهطور کلی، میتوان انواع اسپان باند را به دستههای زیر تقسیم کرد:
- اسپان باند سوزنی: این نوع اسپان باند با استفاده از سوزنهای ریز، الیاف پلیمری را به یکدیگر متصل میکند و به دلیل استحکام بالا، کاربردهای گستردهای در صنعت و کشاورزی دارد.
- اسپان باند کالندریافته: این نوع اسپان باند با عبور از غلطکهای حرارتی، ظاهری صاف و شفاف پیدا میکند و در بستهبندی مواد غذایی و دارویی کاربرد فراوان دارد.
- اسپان باند لمینه شده: با اتصال لایههای مختلف اسپان باند به یکدیگر، نوعی اسپان باند ضخیمتر و مقاومتر به نام اسپان باند لمینه شده تولید میشود که در تولید کیف و ساک دستی، عایق صوتی و … کاربرد دارد.
- اسپان باند آنتیباکتریال: این نوع اسپان باند با افزودنیهای آنتیباکتریال، خاصیت ضد میکروبی پیدا میکند و در تولید لباسهای بیمارستانی، ملحفه و … کاربرد دارد.
- اسپان باند رنگی: اسپان باند در رنگهای متنوعی تولید میشود که در تزئینات، بستهبندی و مصارف خلاقانه کاربرد دارد.
مزایای اسپان باند:
اسپان باند به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، مزایای متعددی دارد که آن را به گزینهای ایدهآل برای کاربردهای مختلف تبدیل کرده است.
- مقاومت: اسپان باند در برابر پارگی، کشش و سایش مقاوم بوده و به همین دلیل در تولید محصولاتی که نیاز به استحکام بالا دارند، مانند کیسههای حمل و نقل و عایقهای ساختمانی، کاربرد فراوان دارد.
- ضد آب و تنفسپذیر: خاصیت ضد آب بودن اسپان باند، آن را برای استفاده در محصولاتی که در معرض رطوبت هستند، مانند بستهبندی مواد غذایی و دارویی، مناسب میکند. تنفسپذیری این پارچه نیز باعث میشود تا در مصارفی مانند ماسکهای جراحی و لباسهای ورزشی، کاربرد داشته باشد.
- سبک و کموزن: سبکی و کموزنی اسپان باند، حمل و نقل و استفاده از محصولاتی که از این پارچه ساخته شدهاند را آسان میکند.
- ارزان قیمت: در مقایسه با سایر پارچهها، اسپان باند قیمتی بسیار مناسب دارد و به همین دلیل در تولید انبوه محصولات، مقرون به صرفه است.
- قابلتجدید: اسپان باند از مواد اولیه قابل بازیافت تولید میشود و به همین دلیل، دوستدار محیط زیست است.
- قابلاستریلسازی: خاصیت استریلپذیری اسپان باند، آن را برای استفاده در صنعت پزشکی و بهداشتی، مناسب میکند.
ویژگیهای منحصربهفرد اسپان باند:
- مقاوم در برابر پارگی و کشش
- ضد آب و ضد بخار
- قابل تنفس
- سبک و کموزن
- ارزان قیمت
- قابلتجدید
- قابلاستریلسازی
- سازگار با محیط زیست
نکات جالب
- اسپان باند با خاصیت آب دوستی را هیدروفیل (آب دوست) می گویند. به عنوان مثال کیسه چای های تی بگ. و با خاصیت آب گریزی را واتر پروف (ضد آب) می گویند. مثل ماسک های تنفسی.
- پارچه اسپان باند قابلیت چاپ دارد و می توان هر طرحی را روی آن چاپ کرد. معمولا از نوع چاپ فلکس و سیلک استفاده می شود. چاپ سیلک با کیفیت تر است. اما چاپ فلکس سریعتر و اقتصادی تر است.
- تفاوت پارچه های اسپان باند در طول، عرض، وزن و گرماژ و رنگ بندی آن است. همه این عوامل در کنار هم قیمت پارچه را تعیین می کنند.
- اسپان باند هم تک لایه و چند لایه تولید می شود. به طور معمول بین ا تا 3 لایه. هر لایه با حرف S نمایش داده می شود. مثلا یک اسپان باند سه لایه را بصورت 3S یا SSS نشان می دهند. یا یک اسپان باند 4 لایه را بصورت SMS یا SSSS نشان می دهند. این نوع از پارچه اسپان باند قدرت بالایی در برابر نفوذ انواع باکتری، میکروب و ویروس ها را دارد. این نوع پارچه بیشتر در تولید ماسک، انواع گان جراحی و بیمار، لباس ایزوله تنفس پذیر و دیگر موارد بهداشتی استفاده می شود.